در روزهای اخیر، موج تازهای از گزارشها، اظهارنظرها و گمانهزنیها درباره وضعیت جسمانی مجتبی خامنهای، سومین رهبر حکومت ایران، در رسانهها و شبکههای اجتماعی به راه افتاده است. روز شنبه نیز خبرگزاری مهر بریدهای از یک مستند ویدیویی را که فروردینماه پخش شده بود، تحت عنوان «تصاویر جدید» از مجتبی خامنهای منتشر کرد.
مجتبی خامنهای که پس از کشته شدن پدرش، جانشین او معرفی شد، شش ماه پس از «رای مجلس خبرگان»، همچنان از نظرها غایب است و صدا و تصویر جدیدی از او منتشر نمیشود.
شبکه سیانان پیشتر در اردیبهشتماه به نقل از چند منبع آگاه، گزارش داد که بر اساس ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا، مجتبی خامنهای در پی سوختگی شدید در یک سمت بدن، از جمله صورت، بازو، بالاتنه و پا، تحت درمان قرار دارد و در شرایطی دور از انظار عمومی نگهداری میشود.
در تیرماه، نیز دونالد ترامپ طی اظهاراتی احتمال داد که مجتبی خامنهای در موج نخست حملات اسرائیل به محل اقامت رهبر پیشین جمهوری اسلامی ایران کشته شده باشد. این ادعا در آن زمان از سوی منابع رسمی جمهوری اسلامی ایران تایید نشد.
در ادامه، شبکه اسرائیلی آی ۲۴ در مردادماه به نقل از دو مقام آگاه، مدعی شد که وضعیت جسمانی مجتبی خامنهای «وخیم» است و احتمال اعلام خبر درگذشت او وجود دارد. این گزارش نیز تاکنون از سوی نهادهای رسمی جمهوری اسلامی ایران تایید نشده است.
فراخوان برای دعا و وعده انتشار تصاویر تازه
انتشار این گزارشها واکنشهایی را در داخل ایران به دنبال داشت. وبسایت رجانیوز با انتشار فراخوانی، از مخاطبانش خواست بنا بر آنچه «توصیه علما» عنوان شد، برای سلامتی مجتبی خامنهای گوسفند قربانی کنند. این فراخوان دقایقی بعد از وبسایت رجانیوز حذف شد، اما انتشار آن موج تازهای از پرسشها و گمانهزنیها را درباره وضعیت جسمانی رهبر جمهوری اسلامی ایران در شبکههای اجتماعی و پیامرسانهای داخلی ایجاد کرد.
در یکی از تازهترین واکنشها، جانشین سازمان بسیج از انتشار تصاویر جدیدی از مجتبی خامنهای در جمع شماری از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران خبر داد. اعلام این موضوع در شرایطی صورت میگیرد که نبود تصاویر تازه و حضور علنی رهبر جمهوری اسلامی ایران طی هفتههای اخیر به یکی از محورهای اصلی بحث درباره وضعیت سلامتی او تبدیل شده است.
طرح موضوع انتشار تصاویر جدید نیز تاکنون به ابهامها پایان نداده و در مقابل، توجه به غیبت رسانهای مجتبی خامنهای را بیشتر کرده است. بهخصوص که در دورههای گذشته، مقامهای جمهوری اسلامی ایران در مقاطع حساس، برای پاسخ دادن به شایعات مربوط به وضعیت جسمانی یا سیاسی مقامهای ارشد، از انتشار تصاویر یا گزارش دیدارهای آنان استفاده میکردند.
همزمان، برخی کانالها و رسانههای نزدیک به جریانهای حامی حکومت نیز به انتشار گسترده مطالب مرتبط با سلامتی مجتبی خامنهای پرداختهاند؛ موضوعی که برخلاف روال معمول این رسانهها، بحث درباره وضعیت رهبر جمهوری اسلامی ایران را در میان طیفی از حامیان حکومت نیز برجسته کرده است.
اظهارات محمدباقر خرازی و تشدید گمانهزنیها
در میانه این بحثها، اظهارات محمدباقر خرازی، دبیرکل تشکلی با عنوان «حزبالله ایران»، نیز موردتوجه قرار گرفت. خرازی که در حال حاضر منصب رسمی شناختهشدهای در ساختار حکومتی ندارد، درباره جایگاه مجتبی خامنهای در دوره پیش از کشته شدن رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران و مناسبات درونی «بیت رهبری»، مطالبی را مطرح کرد.
انتشار این اظهارات بهسرعت با بحث درباره وضعیت فعلی مجتبی خامنهای و میزان نفوذ و کنترل او بر ارکان قدرت پیوند خورد و برخی ناظران و کاربران شبکههای اجتماعی این پرسش را مطرح کردند که چگونه فردی با جایگاه سیاسی خرازی میتواند اطلاعات یا ادعاهایی با ماهیت حساس را درباره مناسبات درونی بیت رهبری علنی کند و حتی هواداران جریان خود را به تحرکات سیاسی و خیابانی فرا بخواند.
بخش دیگری از این مناقشه به پاسخ دفتر محمدباقر خرازی به بیانیهای منتسب به دفتر مجتبی خامنهای مربوط میشود. دفتر خرازی در این پاسخ، اعتبار آن بیانیه را زیر سوال برد و مدعی شد که برخی پیامها و مواضع به نام رهبر جمهوری اسلامی ایران و بدون اطلاع مستقیم او، منتشر میشوند.
این ادعا نیز به گمانهزنیها درباره نحوه اداره دفتر رهبر جمهوری اسلامی ایران، میزان دسترسی مستقیم مجتبی خامنهای به امور جاری و نقش افراد پیرامون او در انتشار مواضع رسمی دامن زد.
ابهام درباره دیدارهای رهبر جمهوری اسلامی ایران با مقامهای ارشد
یکی دیگر از محورهای بحث درباره وضعیت مجتبی خامنهای، گزارشهایی است که به محدود بودن دیدارهای حضوری او با مقامهای دولت اشاره دارند. برخی رسانههای خارجی به نقل از مقامهایی در دولت چهاردهم گزارش دادهاند که از آغاز دوره رهبری مجتبی خامنهای، میان او و شماری از وزیران دیدار مستقیمی برگزار نشده است.
اهمیت این موضوع پس از اظهارات عباس عراقچی افزایش یافت. وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در گفتگویی با یک برنامه اینترنتی، اعلام کرد که با مجتبی خامنهای هیچ دیدار حضوری نداشته است. این اظهارات با توجه به نقش وزارت امور خارجه در مذاکرات و تحولات جاری سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، درباره شیوه انتقال تصمیمها و ارتباط میان رهبر و دستگاه دیپلماسی پرسشهایی را ایجاد کرد.
بر اساس روایتهای رسمی منتشرشده تا این زمان، مسعود پزشکیان از جمله معدود مقامهایی است که از دیدار با رهبر جمهوری اسلامی ایران سخن گفته، با این حال از دیدار حضوری بسیاری از مقامهای ارشد دولت، فرماندهان یا حتی برخی نزدیکان خانوادگی مجتبی خامنهای هم گزارش علنی مشخصی منتشر نشده و با وجود افزایش گزارشها و گمانهزنیها، تاکنون اطلاعیه پزشکی رسمی یا توضیح جامعی هم درباره وضعیت جسمانی مجتبی خامنهای انتشار نیافته است.
نبود تصاویر تازه، محدود بودن گزارش دیدارهای حضوری و انتشار روایتهای متفاوت در رسانههای داخلی و خارجی، وضعیت سلامتی و میزان حضور مستقیم مجتبی خامنهای را در اداره حکومت به یکی از موضوعهای موردبحث در فضای سیاسی ایران تبدیل کرده است.
